Potencjometr to newralgiczny element elektroniczny, powszechnie wykorzystywany w sprzętach codziennego użytku. Jest to z pozoru błahy i prosty element, jednak bezustannie tak samo istotny dla funkcjonowania akcesoriów, bazujących na technologii elektronicznej, w których potrzebne jest skuteczne i wygodne regulowanie napięcia. Warto zatem dowiedzieć się, czym jest potencjometr i jakie funkcje spełnia, a także jakie są jego rodzaje, dostępne w sklepach branżowych. Do czego służy potencjometr i czym właściwie jest?

 

Potencjometr – skomplikowana nazwa prostego urządzenia

Inaczej nazywany rezystorem zmiennym, potencjometrswoją nazwę zawdzięcza pełnionej funkcji, jaką jest regulowanie potencjału. Może zostać zdefiniowany także jako dzielnik napięcia, gdyż zazwyczaj wykorzystywany jest właśnie do optymalizowania napięcia elektrycznego. Jest to komponent uniwersalny, gdyż może zostać użyty nie tylko do regulacji przepływu prądu, ale także do normalizowania prędkości obrotowej w silniku lub... ustawiania poziomu głośności dźwięku w sprzętach muzycznych. Jak widać, możliwości jego wykorzystania są spore. Regulacja z użyciem potencjometru odbywa się w sposób mechaniczny – chcąc zwiększyć lub zmniejszyć napięcie, należy przekręcić lub przesunąć element w określonym kierunku. Rodzaj ruchu uzależniony jest od specyfiki rezystora – może to być potencjometr suwakowy, w którym napięcie zmienia się ruchem przesuwnym w osi poziomej lub pionowej, lub potencjometr obrotowy, w którym należy obrócić gałkę.

Budowa potencjometru nie jest skomplikowana – jest to element, każdorazowo wyposażony w trzy końcówki, zwane wyprowadzeniami. Każdy potencjometr posiada izolator oraz ślizgacz, a także ścieżkę oporową. Dwa skrajne wyprowadzenia łączone są z elementem oporowym, z kolei środkowy podłączony jest do ślizgacza i może przesuwać się po wspomnianej ścieżce oporowej. Nowsze typy potencjometrów cechują się małymi rozmiarami, co wynika z tendencji współczesnej technologii do minimalizowania wielkości komponentów urządzeń, produkowanych w różnych branżach. Im mniejsze elementy, tym mniejszych rozmiarów sprzęt można na nich oprzeć.

 

Jakie są modele potencjometrów?

W sklepach elektronicznych odnaleźć można rozmaite rodzaje potencjometrów – ich zastosowanie jest zależne od specyfiki danego modelu. Potencjometr montażowy pozbawiony jest obudowy oraz osi, na którą można założyć gałkę do wygodnej regulacji napięcia. Są to akcesoria produkowane z myślą o jednorazowym lub niezwykle rzadkim użytkowaniu – zwykle wykorzystuje się je podczas pierwszego uruchamiania sprzętu lub w celu jego kalibracji. Tego rodzaju potencjometry są małe, pozostają surowe w swojej formie, a w celu ich obrócenia niezbędny jest śrubokręt.

Potencjometr wieloobrotowy to element o zaawansowanej budowie, w którym ścieżka oporowa przybiera kształt linii śrubowej – styk w tym potencjometrze jednocześnie wykonuje ruch obrotowy i przesuwny, a maksymalna ilość możliwych do wykonania obrotów wynosi dziesięć. Tego typu element, dzięki swojej konstrukcji jest bardzo precyzyjny.

 

Jaki potencjometr najlepiej wybrać?

Wybór optymalnego potencjometru uzależniony jest głównie od jego zastosowania – im bardziej skomplikowane wykorzystanie tego elementu, tym bardziej odporny musi on być na długotrwałą eksploatację. Jeśli zatem konieczna jest długa żywotność potencjometru, warto zdecydować się na element wykonany z wysokiej jakości surowców. Bez wątpienia bogaty asortyment sklepów branżowych umożliwia dokonanie satysfakcjonujących zakupów.